Kampanya mesajı göndermeden önce: İYS ve ticari ileti onayı

Yeni dönem kayıtları açılıyor. Telefonda geçen yılın dört yüz kişilik veli listesi duruyor. Akşam herkese aynı mesaj gidiyor: "Erken kayıtta yüzde yirmi indirim." Ertesi gün üç kayıt geliyor ve bir şikâyet.

Şikâyetin dayanağı belli: o mesaj bir ticari elektronik iletiydi ve gönderilmeden önce alıcıdan onay alınması gerekiyordu.

Ticari ileti ne demek

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ona bağlı yönetmelik, ticari elektronik iletiyi "telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar" ile ticari amaçla gönderilen ileti olarak tanımlıyor. Ticaret Bakanlığı'nın 18 Eylül 2024 tarihli tebliği de aynı tanımı kullanıyor.

Listenin sonunda "gibi" kelimesi var, yani kanal listesi kapalı değil. WhatsApp'tan giden kampanya mesajı da hukukçuların yaygın yorumunda bu tanıma giriyor: belirleyici olan kanal değil, mesajın ticari amacı.

Kural: önce onay, sonra mesaj

Ticari ileti, alıcının önceden verdiği onayla gönderilebiliyor. Onay yazılı ya da elektronik ortamda alınabiliyor, ama her durumda İleti Yönetim Sistemi'ne kaydediliyor ve gönderimden önce alıcının onayı İYS üzerinden kontrol ediliyor.

Onayın alındığını ispat yükü mesajı gönderen işletmede. Bir kişinin size bir kez yazmış olması, kampanya mesajı için onay yerine geçmiyor.

Onay gerektirmeyen mesajlar

Her mesaj ticari ileti değil. Alıcıyla zaten kurulmuş bir ilişkiye dayanan bilgilendirme mesajları onay istemiyor: verilen hizmetteki değişiklik, kullanım ve bakım bilgisi, borç hatırlatması, ödeme onayı gibi.

Ölçü mesajın içeriği. Mesaj bir şey tanıtıyor ya da satıyorsa ticari iletidir. Bir randevu hatırlatması var olan bir randevuyu bildiriyor; içine "bu ay şu hizmette indirim" cümlesi eklendiği anda çizgiyi geçiyor. Bu yüzden bilgilendirme ile kampanya ayrı şablonlarla gider, aynı mesajın içinde karışmaz.

Tacir ve esnaf istisnası

Alıcı tacir ya da esnafsa önceden onay aranmıyor. İstisna sınırsız değil: alıcının reddetme hakkı duruyor ve bu adreslerin de İYS'ye kaydedilmesi gerekiyor. İşletmelere hizmet veren bir danışmanlık işinde bu istisna işe yarıyor; bireysel müşteriye giden mesajda yok.

Ret ve süre

Alıcı ret hakkını her zaman, gerekçe göstermeden kullanabiliyor. Kanun, ret bildiriminden sonra gönderimin üç iş günü içinde durdurulmasını istiyor. Her ticari mesajda reddetmenin kolay bir yolu bulunmalı.

Kanunun 12. maddesi bu yükümlülüklere aykırılık için idari para cezası öngörüyor. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor ve aynı aykırılık tek seferde birden çok alıcıya yapıldığında ceza katlanarak artabiliyor. Dört yüz kişilik bir listede küçük bir hata küçük kalmıyor.

Pratikte düzen

Onay en kolay, talebin geldiği anda alınıyor: formda ya da ilk konuşmada açık bir soruyla. Kayıtta onay durumu ayrı bir alan olarak duruyor ve kampanya listesi yalnız onay verenlerden çıkıyor.

Eski müşteriye dönmenin zamanlaması eski müşteriye dönmek yazısında anlatıldı; o dönüş bir kampanya içeriyorsa önce bu kural geliyor. Kendiliğinden giden mesajın WhatsApp tarafındaki kuralları da WhatsApp Business API mi, uygulama mı yazısında.

Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki görüş değildir. Kendi gönderim düzeniniz için bir avukata danışmak gerekir.

Onay durumunun müşteri kaydında nasıl tutulduğu müşteri takip programı sayfasında. Kendi mesaj düzeninize birlikte bakmak isterseniz, aşağıdan yazın.