Yapay zekâ ajanı
Müşteriye yapay zekâyla konuştuğunu söylemek gerekir mi?
Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Yasası, 2 Ağustos 2026'dan beri insanlarla konuşan sistemlerin karşısındakine yapay zekâ olduğunu bildirmesini istiyor. Kural AB dışındaki işletmeye de dokunabiliyor. Yasadan bağımsız olarak da doğru cevap evet.
Almanya'dan biri gece yazıyor. Birkaç saniye içinde akıcı, sıcak bir cevap geliyor. Konuşma uzuyor, randevu konuşuluyor. Ertesi gün telefonda bir insanla konuştuğunda soruyor: "Dün yazıştığım kişi siz miydiniz?"
O an önceki konuşmanın bütün sıcaklığı bir soru işaretine dönüyor.
Yasa ne istiyor
AB Yapay Zekâ Yasası'nın 50. maddesi, insanlarla doğrudan etkileşen yapay zekâ sistemlerinin, kişiye bir yapay zekâ sistemiyle konuştuğunu bildirecek şekilde tasarlanmasını istiyor; durum zaten apaçık değilse (Avrupa Komisyonu). Bilgi açık ve ayırt edilebilir biçimde, en geç ilk etkileşimde veriliyor. Kullanım koşullarının içine gömülmüş bir cümle bu şartı karşılamıyor.
Yükümlülük 2 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor. "Apaçık" olup olmadığı, makul ölçüde bilgili ve dikkatli ortalama bir kişinin gözünden değerlendiriliyor. Komisyon'un sayfasına göre bu tür yükümlülüklerin ihlali 15 milyon avroya ya da önceki yılın dünya çapındaki cirosunun yüzde 3'üne kadar cezayı gündeme getirebiliyor; küçük işletmelerde orantılılık gözetiliyor.
Türkiye'deki işletmeyi neden ilgilendiriyor
Yasa AB dışında kurulu sağlayıcıları da kapsıyor: sistemin çıktısı AB'de kullanılıyorsa, sağlayıcının nerede kurulu olduğu belirleyici değil. Avrupa'dan hasta, öğrenci ya da müşteri kabul eden bir işletmenin WhatsApp'ındaki asistan, AB'deki bir kişiyle konuşuyor.
Yükümlülük öncelikle sistemi tasarlayan sağlayıcıya düşüyor. Hazır bir araç kullanan işletme için pratik soru şu: araç kendini ilk mesajda tanıtıyor mu, tanıtmıyorsa bunun bir ayarı var mı?
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki görüş değildir. AB'ye yönelik ciddi bir hacminiz varsa bir avukata danışmak gerekir.
Yasa olmasa da
Yapay zekâ katmanı kurulurken yazılan ilk kural zaten bu: ajan kendini tanıtır ve gerektiğinde insana devreder. Sebebi yasa değil, güven.
Robotla konuştuğunu sonradan anlayan kişi, o konuşmada söylenen her şeyi yeniden tartıyor. Baştan bilen kişi ise cevabın neden bu kadar hızlı geldiğini biliyor ve hangi soruyu bir insana sorması gerektiğine kendisi karar veriyor.
İyi bir tanıtım cümlesi
Uzun bir hukuki metin gerekmiyor. İlk mesajda kısa bir cümle yetiyor: "Merhaba, X Kliniği'nin yapay zekâ asistanıyım; sorularınızı hemen cevaplayabilirim, isterseniz sizi ekibe bağlarım."
Bu cümle üç şey söylüyor: kim konuşuyor, ne yapabiliyor ve bir insana nasıl geçiliyor. Aynı ilke Instagram'daki otomatik mesajda da geçerli; kuralları Instagram otomatik mesaj yazısında. Konuşan katman ile iş yapan katmanın farkı da yapay zekâ chatbot mu, ajan mı yazısında.
Ajanın sınırlarının ve kendini tanıtma biçiminin kurulumdan önce nasıl yazıldığı yapay zeka otomasyonu sayfasında. Kendi asistanınızın ilk mesajına birlikte bakmak isterseniz, aşağıdan yazın.